Errota izatetik ingurumen-zentro izatera
San Andresko errota 1541ean sortu zuten Atarrabia eta Uharteko bizilagunek, eta hasieratik izan zuen izaera mankomunatua.
Mendeetan zehar hainbat erabilera izan ditu: lehenik irin-errota izan zen, gero irin-lantegi industriala, ondoren zentral elektrikoa eta, azkenik, Esparza familiaren biltegia, likoreetatik ezaguna.
Gaur egun berrituta dago eta Ibai Parkeko Informazio eta Ingurumen Hezkuntzako Zentro bihurtu da. Bertan erakusketak, tailerrak, kontzertuak, bisita gidatuak eta ikuskizunak egiten dira. Gainera, taberna-zerbitzua duen terraza atsegina ere badu.
Ibaiak agintzen du
Ibaia da benetako nagusia hemen. Eraikin osoa bere uholdeetara egokituta dago. Adibidez, tabernako barrak sistema bat du urak gora egiten duenean igotzeko, kalteak saihesteko.
Terraza inguruan, uholdeek une desberdinetan zenbat goraino iritsi diren erakusten duen eskala dago. Ahal baduzu, sartu eta xehetasunak begiratu: dena dago ibaiarekin bizitzeko pentsatuta.
Errota Arga eta Ulzama batzen diren lekutik oso gertu dago. Bi ibaiak aldetik inguratzen dute, eta eraikina tarte estu batean geratzen da, uharte txiki baten itxura hartuz.
Basuraleza eta auzolana
Parkea garbi mantentzea guztion ardura da. Pertsona askok bere ibilbideetan eta auzolanean jartzen dute praktikan, Nafarroan betidanik egin izan den bezala.
Garai batean, hau arrantzarako, ureztatzeko eta baita bainurako ere erabiltzen zen tokia zen. Antzinako kanal hidraulikoaren aztarnak oraindik ikus daitezke.
Inguruan, naturaguneek eta ibaiertzeko landarediak hirigunea ibaiarekin lotzen dute.
